آراء برتر

 
ده ایراد به ماده 272 قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1394
نویسنده : رضا نیکخوی منفرد - ساعت ٥:٤٤ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٩/۳٠
 

بنام خدا 

متن ذیل قسمتی از نقدوبررسی ماده 272 قانون اصلاح قانون مالیاتهای سال 94 برای افرادی است که وقت ویا حوصله خواندن تمام متن نقد وبررسی ماده 272 را ندارند ومی خواهند چکیده نقد وبررسی را بدانند  ابتدا متن قانون اصلاح شده بشرح ذیل می آید

ماده 42- متن ذیل جایگزین ماده 272وتبصره های آن می شود

سازمان امور مالیاتی کشور می تواند تا پایان دی ماه هر سال نسبت به اعلام آن گروه یا گروههایی از اشخاص حقیقی وحقوقی که علاوه بر شرکت  موضوع بندهای (الف) تا (د) ماده واحده  قانون استفاده از خدمات تخصصی وحرفه ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی مصوب 1372-ملزم به ارایه صورت های مالی حسابرسی شده توسط سازمان حسابرسی یا موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران همراه با اطهارنامه مالیاتی ویا حداکثر طرف سه ماه پس از مهلت انقضای ارایه اظهارنامه می باشند را از طریق مقتضی (درج در روزنامه های رسمی ایران ویا یکی از روزنامه های کثیر الانتشار ویا سامانه الکترونیکی مربوط)به اطلاع این گروه از اشخاص برساند علاوه بر آن سازمان یادشده می تواند اشخاص حقیقی وحقوقی معینی را به صورت موردی مشمول حکم این ماده نماید که در این صورت موضوع اشخاص یادشده  باید با ابلاغ کتبی تا پایان دی ماه هر سال به آگاهی آنها برسد اشخاص خقیقی وحقوقی مزبور که سال مالی آنها بعد از اعلام سازمان یادشده آغاز می شود مشمول حکم این ماده خواهند بود ارایه نکردن گزارش حسابرسی مالی موضوع این ماده در مهلت مقرر در حکم عدم ارایه اظهارنامه مالیاتی تلقی می شود

تبصره1-صورت های مالی حسابرسی شده به شرح این ماده ومطالب مذکور در گزارش های حسابرسی وبازرسی قانونی مربوط که در چهارچوب مقررات این قانون تنظیم شده باشد می تواند برای تشخیص درآمد مشمول مالیات اشخاص یاد شده توسط ادارات مالیاتی مورد استفاده واستناد قرارگیرد

تبصره2- سازمان امور مالیاتی کشور می تواند  حسابرسی صورت های مالی ویا تنظیم گزارش مالیاتی اشخاص حقیقی وحقوقی را به سازمان حسابرسی یا موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران واگذار کند در این صورت پرداخت حق الزحمه حسابرسی مالیاتی طبق مقررات مربوط به عهده سازمان امور مالیاتی کشور می باشد

ایرادات وارده به ماده 272قانون اصلاح مالیاتهای سال 1394

ایراد اول –این ماده از نظر ادبی سلیس وروان نیست وایرادات نگارشی دارد

ایراد دوم- متن ماده از جهت کیفیت مطلب پیچیده است به عبارت دیگر ساده و شفاف نیست شفافیت در قوانین مالیاتی یک اصل است

ایراد سوم-ماده قانونی طولانی است ویک صفحه کامل را در بر می گیرد در صورتی که اکثر مواد قانونی در دو یا سه سطر  بیشتر   نمی باشد وقانونگذار چنانچه مطالب مرتبط با ماده داشته باشد در قالب بند وتبصره بیان می کند

ایراد چهارم-کلمه ملزم که در ماده 272منظور وهدف  قانونگذار است دارای ابهام اساسی است از ظاهر عبارت اینطور بنظر می رسد که اشخاص حقیقی وحقوقی موضوع الف تا د ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی وحرفه ای حسابداران رسمی بر اساس نوع و حجم فعالیت آنها قبلا ملزم به ارائه صورتهای مالی وگزارشهای حسابرسی به همراه اظهارنامه مالیاتی بوده اند که اگر چنین بوده این الزام یا تکلیف اشخاص می بایست در قانونی بیان شده باشد با عنایت به اینکه عبارت همراه با اظهارنامه مالیاتی در متن ماده آمده است بنابر این الزام اشخاص حقوقی به احتمال قوی می بایست در یک یا چند ماده از مواد قانون مالیاتهای مستقیم بیان شده باشد البته دراساسنامه سازمان حسابرسی واساسنامه جامعه حسابداران رسمی در این خصوص وظیفه ای برای اعضاء سازمان وجامعه تعریف نشده است لذا با جستجو در مواد قانون مالیاتها تنها در ماده 272 قبلی قانون مالیاتها از گزارش حسابرسی نام برده است بنابراین چون الزامی از قبل برای اشخاص حقوقی موضوع الف تا د وجود نداشته بنظر این ماده با این نگارش نمی تواند برای آنها الزامی ایجاد کند البته ممکن است در تفسیر این ماده گفته شود مبنای این ماده ملزم نمودن اشخاص حقوقی موضوع بند الف تا د به ارائه گزارش حسابسرسی از طریق سازمان حسابرسی یا جامعه حسابداران رسمی بوده که اضافه الحاقاتی پس از ارائه لایحه به مجلس در متن ماده از قبیل(نوع وحجم فعالیت آنها)موجب برداشت الزام قبلی شده لذا منظور قانونگذار علاوه بر الزام اشخاص الف تا د قانون استفاده از خدمات تخصصی وحرفه ای حسابداران رسمی به ارائه صورتهای مالی وگزارش حسابرسی از طریق سازمان حسابرسی وجامعه حسابداران رسمی الزام گروههای دیگری است که مشخصات آنها در دی ماه هر سال اعلام می گردد اگر قصد ومنظور قانونگذار چنین باشد بنظر لازم است عبارتهای ماده اصلاح گردد

ایراد پنجم –در ماده 272قبلی در صورت درخواست اشخاص از سازمان حسابرسی ویا جامعه حسابداران رسمی جهت تهیه گزارش حسابرسی مالیاتی ، سازمان وجامعه مکلف بوده اند مطابق نمونه سازمان مالیاتی با ضوابطی که در ادامه ماده بیان شده گزارش حسابرسی مالیاتی تهیه ودر اختیار مودی قراردهند که اداره امور مالیاتی درصورتی که گزارش حسابدار رسمی به ضمیمه صورتهای مالی که مطابق با استانداردهای حسابداری تهیه شده وهمراه  اظهارنامه مالیاتی به اداره مالیاتی تحویل داده شده ویا با تحویل اظهارنامه مالیاتی در مهلت مقرر گزارش حسابرسی با ضوابط فوق را مودی حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ انقضاء مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی تحویل اداره مالیاتی داده که در این صورت اداره مالیاتی مکلف است بدون رسیدگی گزارش حسابرسی را قبول وبر اساس آن برگ تشخیص صادر نماید حال در ماده 272قانون جدید تکلیف مودیان مذکور در ماده 272 را که در مراجعه به حسابداران رسمی در ماده 272قبلی اختیاری بوده اجباری کرده وتکلیف اداره مالیاتی بشرح فوق را منتفی کرده که گنجاندن قسمتی از تکلیف مودی در ماده 272قبلی یعنی عبارت گزارش حسابرسی همراه با اظهارنامه مالیاتی یا ارائه گزارش حسابرسی حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ انقضای مهلت اظهارنامه که توسط مودی مالیاتی می بایست انجام پذیرد  در ماده 272فعلی موجب شده که فهم ماده دارای ابهام باشد و تصور شود وظیفه حسابداران رسمی است که اظهارنامه مالیاتی مو دیان را بدهند

ایراد ششم –درقسمتی از این ماده آمده که (علاوه بر آن سازمان یاد شده می تواند اشخاص حقیقی وحقوقی معینی را به صورت موردی مشمول حکم این ماده نماید ) معمولا شان قانونگذار ایجاب می کند که بدون شرایط وضوابط  اختیاری برای کسی در نظر نگیرد که این امر ممکن است تالی فاسد داشته باشد

ایراد هفتم- در عبارتی از ماده 272جدید آمده (اشخاص حقیقی وحقوقی مزبور که سال مالی آنها بعد از اعلام سازمان یاد شده آغاز می شود مشمول حکم این ماده خواهند بود ) عبارت داخل پرانتز به ابهام ماده افزوده است زیرا بیان این مورد زمانی لازم است که درمتن ماده قبلا اشاره ای به زمان شروع سال مالی شده باشد وبیان عبارت داخل پرانتز این دهنیت را ایجاد می کند که تکلیف اشخاص حقیقی وحقوقی که  سال مالی آنها قبل از اعلام سازمان باشد به نحو دیگر است اساسا چون اعلام سازمان مالیاتی در دی ماه هرسال است اغلب قریب به اتفاق اشخاص حقیقی وحقوقی ماههای پایان سال را شروع سال مالی قرار نمی دهند لذا از این نظر ذکر عبارت داخل پرانتز در متن ماده زاید است

ایراد هشتم-در ویرایش نهائی پیش نویس و لایحه یک فوریتی ارائه شده به مجلس شورای اسلامی ضمانت اجرائی ماده مذکور را درحکم عدم اظهارنامه مالیاتی بیان داشته که براساس ماده 191اصلاحی سال 94 جریمه سی (30)درصد مالیات برای اشخاص حقوقی وصاحبان مشاغل وده(10)درصد مالیات متعلق برای سایرین      در لایحه بوده است اما در انتهای ماده 272جدید در ارتباط با ضمانت اجرائی ماده آمده است(در صورت ارائه نکردن گزارش حسابرسی مالی موضوع این ماده در مهلت مقرر،علاوه بر تعلق جریمه معادل بیست(20)درصد مالیات متعلق ، درآمد مشمول مالیات آنها طبق مقررات این قانون از طریق رسیدگی تعیین خواهد شد ) عبارت علاوه بر وعبارت اینکه طبق مقررات این قانون ازطریق رسیدگی تعیین خواهد شد مفهوم مخالف آن این است که گروههائی که گزارش حسابرسی مطابق با این قانون دارند رسیدگی به مالیات آنها براساس گزارش حسابرسی است درصورتی که طبق تبصره1 این ماده سازمان مالیاتی تکلیفی در قبولی گزارش حسابرسی ندارد ومی تواند گزارش حسابرسی مورد استناد واستفاده اش قرارگیرد بنظر میرسد عبارت اینکه از طریق رسیدگی تعیین خواهد شد که نوعی مجازات تلقی شده همان رسیدگی بنحو علی الراس است وچون عبارت علی الراس از قانون برداشته شده از عبارت فوق استفاده شده که خالی از اشکال نیست

ایراد نهم – در تبصره 1اصلاحی ماده 272 جدید آمده (صورتهای حسابرسی شده این ماده ومطالب مذکور درگزارش های حسابرسی وبازرسی قانونی مربوط که در چهارچوب مقررات این قانون تنظیم شده باشد می تواند برای تشخیص درآمد مشمول مالیات اشخاص یاد شده توسط ادارات مالیاتی مورد استفاده واستناد قرارگیرد )اولا مطابق این ماده اگر بپذیریم که اشخاص بند الف تا د قانون استفاده از خدمات تخصصی حسابداران رسمی به انضمام گروههایی ملزم به ارائه گزارش حسابرسی از طریق سازمان حسابرسی وجامعه حسابداران رسمی شده اند اما با وصف فوق اداره مالیاتی درحالی که گزارش حسابرسی در چهارچوب مقررات مالیاتی باشد ملزم به قبول و پذیرش آن نیست که این گونه تنظیم قانون نوعی خود محوری برای اداره مالیاتی بوجود می آورد که نتیجه آن مشکلات ونارضایتی برای مودیان مالیاتی است ثانیا اکثر شرکتها ومشاغلی که مالیات به آنها تعلق می گیرد خود دارای حسابدار هستند وقتی اداره مالیاتی ملزم به قبول گزارش حسابدارن  رسمی نیست چه لزومی دارد قانونگذار مودی مالیاتی را ملزم به گرفتن حسابدار رسمی وتحمیل یک هزینه مضاعف بر او نماید با توجه به اینکه اداره مالیاتی در صورت لزوم به گزارش حسابدار رسمی با هزینه خود می تواند برای پرونده های خود مطابق با تبصره 2 اصلاحی ماده 272 از حسابدار رسمی استفاده کند البته گرچه هزینه حسابدار رسمی را اداره مالیاتی می پردازد اما در نهایت با تعیین مالیات صحیح هزینه پرداخت شده به حسابدار رسمی جبران می شود

ایراد دهم – در تبصره 2اصلاحی ماده 272قانون مالیاتهای سال 94 آمده (سازمان امور مالیاتی کشور می تواند حسابرسی صورتهای مالی ویا تنظیم گزارش مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی را به سازمان حسابرسی یا موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران واگذار کند در این صورت پرداخت حق الزحمه حسابرسی مالیاتی طبق مقررات مربوط بر عهده سازمان امور مالیاتی کشوراست)این تبصره تنها فرقی که با تبصره 2 ماده 272 قبلی دارد این است که حرف" یا "بین عبارت صورتهای مالی و تنظیم گزارش مالیاتی قرار گرفته است شاید قرارگرفتن یا در عبارت مذکور به این جهت باشد که اداره مالیاتی می تواند فقط تهیه صورتهای مالی را بعهده حسابداران رسمی قرار دهد که با وجود حرف" و "هم این اختیار را داشته اما آیا امکان اینکه گرازش مالیاتی مستقلا وبدون ملاحظه صورتهای مالی انجام پذیرد وجود دارد؟ چون گزارش مالیاتی باید متکی به صورتهای مالی باشد بنابراین مستقلا امکان پذیر نیست لذا حرف یا زاید است ضمنا این تبصره مربوط به ماده قبلی بود که مراجعه مودی مالیاتی به حسابدار رسمی اختیاری بود حال که می توان براساس ماده جدید مودی را ملزم نمود هزینه کردن از بودجه دولت توجیه منطقی ندارد  

 اما ممکن است گفته شود در این ماده برخلاف  عنوانی که برای نقد وبررسی خود قرار دادید(ذبح شدگان بدون چاقو) بازارکار بیشتری برای حسابداران رسمی فراهم شده ومسئولیت آنها هم کمتر شده در پاسخ می توان گفت دست به نقد آنچه در قانون سابق برای حسابداران رسمی پیش بینی شده بود در قانون جدید ازآنها گرفته شده وآنچه به آنها در این قانون داده شده با توجه ابهامات وایراداتی که ماده جدید 272دارد اجرایی شدن آن محل تامل است خصوصا که در صدر سه ویرایش لایحه کلمه می تواند بود که در مجلس تبدیل به مکلفند شده است و قانون را دولت باید اجرا کند ضمن اینکه برای افراد متخصص با تحصیلات عالیه کیفیت کار باید  ملاک ارزش کار باشد نه کمیت آن البته آنچه بیان شد نظر واستنباط نگارنده است که البته مصون از اشتباه نیست واز نقد نظر خود توسط اهل فن استقبال می کند


 
comment نظرات ()