آراء برتر

 
نقد وبررسی قانون مجازات اسلامی سال 1370و1392در مقایسه با قانون مجازات عمومی
نویسنده : رضا نیکخوی منفرد - ساعت ٤:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۸/۳٠
 

بنام خدا

 نقد وبررسی قانون مجازات اسلامی سال 1392و1370 در مقایسه با قانون مجازات عمومی 1352 (قسمت دوم)

مقدمه

انچه در این قسمت وقسمت های بعدی مورد نقد وبررسی قرار می گیرد تغییرات ایجاد شده در مواد قانون های بعدی نسبت به قانون قبلی است که آیا بهتر گردیده یا خیر؟

ماده1 قانون مجازات عمومی سال 1352

قانون مجازات راجع است به تعیین انواع جرائم ومجازاتها واقدامات تامینی وتربیتی که در باره مجرم اعمال می شود

ماده 1 قانون مجازات اسلامی سال 1370

عینا با اضافه کلمه اسلامی بعد از کلمه مجازات همان ماده ا سال 52 است

ماده1 قانون مجازات اسلامی سال 1392

قانون مجازات اسلامی مشتمل بر جرایم ومجازاتهای حدود،قصاص،دیات وتعزیرات ،اقدامات تامینی وتربیتی،شرایط وموانع مسئولیت کیفری وقواعد حاکم برآنها است

بنظر آنچه در این ماده نسبت به قبل اضافه شده چندان ضرورتی نداشته چون موارد ذکر شده در کلمه مجازات قابل تعمیم می باشد وشرایط وموانع مسئولیت کیفری هم در تعریف جرم مستتراست اما ممکن است این سئوال مطرح گردد که اقدامات تامینی وتربیتی اگر مجازات است چرا درماده 1 سال 52 آورده شده است در پاسخ می گوئیم نظر به نوع افعالی که مستلزم اقدامات تامینی وتربیتی است ممکن است تردید شود که آیا این افعال جرم هست یا خیر قانونگذار سال 52 قائل به جرم بودن افعال واعمالی است که مستلزم اقدامات تامینی وتربیتی است اما در قانون سال 70 و92 با اینکه قائل به مجازات بودن آن از نوع تکمیلی است اما صراحتا تحت عنوان جرم بیان نگردیده است اما نکته مهمی که در سال 92 از آن غفلت شده وهدف قانونگذار ازوضع جرائم و مجازات درصورت ارتکاب جرم مجازات مجرم بوده است که بیان نگردیده است  وحذف گردیده این مانند آن است که مواد تشکیل دهنده داروئی را شرح دهیم اما نگوئیم این دارو برای درمان چه دردی است شاید علت آن بوده که درقانون مجازات 92 شخص حقوقی هم مجرم شناخته شده است و قانونگذار نمی خواسته در اولین ماده قانونی کلمه یا عبارتی ازمجازات شخص حقوقی بیان کند

ماده2 قانون مجازات عمومی 1352

هر فعل یا ترک فعل که مطابق قانون قابل مجازات یا مستلزم اقدامات تامینی وتربیتی باشد جرم محسوب است وهیچ امری را نمی توان جرم دانست مگر آنکه به موجب قانون برای آن مجازات یا اقدامات تامینی وتربیتی تعیین شده باشد

 ازعبارت هیچ امری تا اخر جمله تکرار همان عبارت اول است که بنظر برای اهمیت وتاکید تکرار شده است

ماده 2 قانون مجازات اسلامی سال 1370

هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد جرم محسوب می شود

ماده 2 قانون مجازات اسلامی سال 1392

هر رفتاریاعم از فعل وترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است جرم محسوب می شود

ملاحظه می گردد با وجود اینکه در ماده 1 هردو قانون مجازات اسلامی اقدامات تامینی وتربیتی بیان گردیده است اما قانونگذار نه در ماده 2 ونه در سایر مواد بیان نداشته که فعل یا ترک فعلی که مستلزم اقدام تامینی وتربیتی است جرم  می باشد یاخیرو حتی درماده ای از قانون مجازات اسلامی صراحتا نه تعریف شده ونه موارد مجازات آن بیان گردیده است درصورتی که در قانون مجازات عمومی ماده 15 مجازاتها واقدامات تامینی وتربیتی ،تبعی وتکمیلی را چنین تعریف کرده است

ماده 15 قانون مجازات عمومی سال 1352

مجازاتها واقدامات تامینی وتربیتی تبعی وتکمیلی به قرار زیر است

ا-محرومیت از تمام یا بعضی از حقوق اجتماعی

2-اقامت اجباری در محل معین

3-ممنوعیت از اقامت در محل معین

4-محرومیت از اشتغال شغل یا کسب یا خرفه یا کار معین ویا الزام به انجام امر معین

5-بستن موسسه

6-محرومیت از حق ولایت یا حضانت یا وصایت یا نظارت

این مجازاتها واقدامات تا مینی وتربیتی اگر در حکم دادگاه قید شود تکمیلی است ودر مواردی که قانونا وبدون قید در حکم دادگاه باشد تبعی است

 در تعریف ازجرم در قانون مجازات اسلامی 1392 کلمه رفتار اضافه شده است اضافه شدن این کلمه نه تعریف سابق را مضیّق کرده نه موّسع ونه مقید با توجه به تعریف لغتی رفتار وتعریف روانشناسی رفتار رفتار در آثار فیزیکی یک فعل تجلّی می یابد بهر حال اگر تردیدی در این بود که ترک فعل بصورت رفتار تجلی می کند یاخیر قانونگذار با بیان آن این تردید را بر طرف کرده است!!

(پایان قسمت دوم)   


 
comment نظرات ()